Nội dung kiến thức

Cấu trúc của gen, phiên mã, dịch mã
- Mỗi gen có 1 mạch chứa thông tin gọi là mạch khuôn.
- Các gen ở sinh vật nhân sơ có vùng mã hóa liên tục, phần lớn các gen ở sinh vật nhân thực có vùng mã hóa không liên tục 
- Mã di truyền là mã bộ 3, tức là cứ 3 cặp nuclêôtit trong ADN quy định 1 bộ ba (trên ARN) mã hóa 1 axit amin trong phân tử prôtêin 
- Bộ ba AUG là mã mở đầu, còn các bộ ba: UAA, UAG,UGA là mã kết thúc
- Công thức
Chiều dài ADN: L=N over 2x 3,4 A0
Tổng số nu của ADN: N=A+T+G+X

NTBS: A=T, G=X

Cơ chế tự sao
- Số Nu mỗi loại môi trường cung cấp khi gen tự sao liên tiếp n đợt

    Amt=Tmt= (2n -1)A =(2n-1)T

   Gmt=Xmt= (2n-1) G= (2n-1) X
- Tổng số Nu môi trường cung cấp khi gen tự sao liên tiếp n đợt

   Nmt= (2n-1)N

  ADN rightwards arrowmARN rightwards arrow prôtein →tính trạng

Các cơ chế

Những diễn biến cơ bản

Tự sao chép ADN

- ADN tháo xoắn và tách 2 mạch đơn khi bắt đầu tái bản.

- Các mạch mới được tổng hợp theo chiều 5’rightwards arrow3’, một mạch được tổng hợp liên tục, mạch còn lại được tổng hợp gián đoạn.

- Có sự tham gia của các enzim: tháo xoắn, kéo dài mạch, nối liền mạch…

- Diễn ra theo các nguyên tắc bổ sung, bán bảo toàn và nửa gián đoạn

Phiên mã

- Enzim tiếp cận ở điểm khởi đầu và đoạn ADN (gen) tháo xoắn.

- Enzim dịch chuyển trên mạch khuôn theo chiều 3’rightwards arrow5’và sợi ARN kéo dài theo chiều 5’rightwards arrow3’, các đơn phân kết hợp theo NTBS.

- Đến điểm kết thúc, ARN tách khỏi mạch khuôn.

- Đối với SV nhân thực rightwards arrowcắt bỏ những đoạn intron, nối các đoạn exon

Dịch mã

- Các axit amin đã hoạt hóa được tARN mang vào ribôxôm.

- Ribôxôm dịch chuyển trên mARN theo chiều 5’rightwards arrow 3’ theo từng bộ ba và chuỗi pôlipeptit được kéo dài.

- Đến bộ ba kết thúc chuỗi pôlipeptit tách khỏi ribôxôm.

Đột biến gen

Các dạng đột biến gen

Tổng số nu

Tổng số liên kết H2

Chuỗi polipeptit

Mất 1 cặp nu

Giảm

Giảm

Thay đổi từ vị trí ĐB

Thêm 1 cặp nu

Tăng

Tăng

Thay đổi từ vị trí ĐB

Thay thế 1 cặp nu

Không đổi

Thay đổi

Không đổi hoặc thay đổi 1 aa

Đột biến NST
- Sự biến đổi số lượng NST có thể xảy ra ở 1 hoặc vài cặp NST tương đồng → lệch bội, hay tất cả các cặp NST tương đồng → đa bội