Chọn lớp
6
7
8
9
10
11
12

Nội dung kiến thức

Môi trường và các nhân tố sinh thái
- Môi trường là nơi sinh sống của sinh vật, bao gồm tất cả những gì bao quanh chúng, có 4 loại môi trường:
+ Môi trường đất.
+ Môi trường nước.
+ Môi trường trên mặt đất – không khí.
+ Môi trường sinh vật.
- Các nhân tố sinh thái là những yếu tố của môi trường tác động tới sinh vật, gồm 2 nhóm:
+ Nhân tố vô sinh (không sống): đất, nước, cát, gió, độ ẩm, nhiệt độ…
+ Nhân tố hữu sinh (sống) gồm nhân tố con người và nhân tố các sinh vật khác: động vật, thực vật.
- Giới hạn sinh thái là giới hạn chịu đựng của cơ thể sinh vật đối với một nhân tố sinh thái nhất định.
Ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống sinh vật
- Đối với thực vật: ánh sáng ảnh hưởng đến hình thái và hoạt động sinh lý của cây
+ Thực vật chia thành 2 nhóm: nhóm cây ưa sáng, nhóm cây ưa bóng.
+ Hoạt động sinh lý: quang hợp, hô hấp, khả năng hút nước.
- Đối với động vật: nhận biết và định hướng di chuyển, khả năng sinh trưởng, sinh sản, hoạt động…
+ Động vật chia thành 2 nhóm: động vật ưa sáng và động vật ưa tối.
Ảnh hưởng của nhiệt độ và độ ẩm lên đời sống sinh vật
 Ảnh hưởng của nhiệt độ
+ Chia thành 2 nhóm: sinh vật hằng nhiệt, sinh vật biến nhiệt.
+ Đặc điểm hình thái biến đổi để thích nghi với điều kiện nhiệt độ thay đổi theo mùa.
+ Hình thành các tập tính ở động vật để tránh nóng, tránh rét.
 Ảnh hưởng của độ ẩm
+ Thực vật chia thành 2 nhóm: thực vật ưa ẩm, thực vật chịu hạn.
+ Động vật chia thành 2 nhóm: động vật ưa ẩm, động vật ưa khô.
+ Hình thái, hoạt động của từng loài thích nghi với điều kiện độ ẩm thích hợp với cơ thể.
Ảnh hưởng lẫn nhau giữa các sinh vật
- Quan hệ cùng loài
+ Hỗ trợ: hình thành nên nhóm cá thể liên hệ giúp đỡ nhau.
+ Cạnh tranh: môi trường sống, dinh dưỡng, con cái… --> cá thể tách khỏi nhóm
- Quan hệ khác loài: hỗ trợ và đối địch.
+ Hỗ trợ: cộng sinh ( 2 bên cùng có lợi); hội sinh ( 1 bên có lợi, bên còn lại không có lợi cũng không có hại).
+ Đối địch: cạnh tranh (kìm hãm sự phát triển của nhau do tranh giành); kí sinh, nửa kí sinh ( sinh vật hút chất dinh dưỡng từ vật chủ); sinh vật ăn sinh vật khác ( động vật ăn thực vật, động vật ăn thịt con mồi, thực vật bắt sâu bọ).